تغییر در مدل کنترل سقف موقعیت‌های باز اختیار معامله از ۶ آبان ۱۴۰۵
بورس تهران طی اطلاعیه‌ای به تاریخ ۲۷ مهر ۱۴۰۵، از توسعه مدل کنترل سقف موقعیت‌های باز بازار مشتقه خبر داد.
بر اساس این اطلاعیه، مدل جدید از ابتدای جلسه معاملاتی روز چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵ اجرایی می‌شود و در مرحله نخست، تنها بازار اختیار معامله را شامل خواهد شد.
🔹 مبنای جدید محاسبه موقعیت‌های باز
در مدل جدید، محاسبه موقعیت‌های هم‌ریسک بر اساس تعداد موقعیت‌های باز و ضریب دلتا انجام می‌شود.
ضریب دلتا برای قراردادهای اختیار معامله با استفاده از مدل بلک–شولز و بر اساس نرخ بازده بدون ریسک و نوسان‌پذیری تاریخی دارایی پایه محاسبه خواهد شد.
چنانچه قدرمطلق دلتای محاسبه‌شده کمتر از ۰٫۱ باشد، مقدار ۰٫۱ برای اختیار خرید و منفی ۰٫۱ برای اختیار فروش در نظر گرفته می‌شود.
مقادیر دلتا در ابتدای هر روز توسط بورس به کارگزاری‌ها اعلام خواهد شد.
🔹 نحوه خالص‌سازی موقعیت‌ها
تعداد موقعیت هم‌ریسک هر قرارداد از حاصل‌ضرب تعداد موقعیت باز در ضریب دلتا به دست می‌آید.
خالص‌سازی موقعیت‌های هم‌ریسک اشخاص با لحاظ کارگزار ناظر موقعیت و در سطح هر زیرگروه هم‌ماه انجام می‌شود.
تعداد موقعیت‌های باز هم‌ریسک بازار نیز از مجموع قدرمطلق خالص موقعیت‌های هم‌ریسک اشخاص در هر زیرگروه هم‌ماه محاسبه خواهد شد.
این اطلاعات هر ۱۵ دقیقه از طریق سایت TSETMC و سامانه‌های معاملات برخط منتشر می‌شود.
🔹 شرایط اعمال محدودیت معاملاتی
بورس تهران در پایان هر روز کاری، تعداد موقعیت‌های باز هم‌ریسک بازار را با سقف مجاز تعیین‌شده مقایسه می‌کند.
در صورت عبور از سقف مجاز در یک زیرگروه هم‌ماه، با اعلام بورس، محدودیت‌ها از ابتدای جلسه معاملاتی بعد اعمال خواهد شد.
در دوره محدودیت، صرفاً سفارش‌های زیر پذیرفته می‌شوند:
✅ سفارش‌های خرید کاهنده و فروش کاهنده
✅ سفارش‌های خرید و فروش فزاینده‌ای که موجب کاهش تعداد خالص موقعیت‌های هم‌ریسک شخص به سمت صفر شوند
❌ ارسال سایر سفارش‌های فزاینده ممنوع خواهد بود.
🔹 شرایط رفع محدودیت
محدودیت معاملاتی تا زمانی ادامه خواهد داشت که تعداد موقعیت‌های باز هم‌ریسک بازار، در بررسی پایان روز کاری، به کمتر از ۸۰ درصد سقف مجاز کاهش یابد.
در این صورت، با اعلام بورس، محدودیت‌ها از ابتدای جلسه معاملاتی بعد رفع خواهد شد.
🔹 اجرای مرحله‌ای مقررات
طبق اعلام بورس تهران، مدل جدید در مرحله نخست تنها در بازار اختیار معامله فعال می‌شود و پس از توسعه بازار آتی، مدیریت ریسک یکپارچه در هر دو بازار در نظر گرفته خواهد شد.
📄 منبع: اطلاعیه رسمی بورس تهران
شماره: ۱۸۱/۱۴۰۵۱۱۴۱
تاریخ انتشار: ۲۷ مهر ۱۴۰۵
تاریخ اجرا: ۶ آبان ۱۴۰۵