فقط در ۵ ماه، نزدیک ۳ هزار همت به نقدینگی ایران اضافه شده!
عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، اعلام کرده رشد نقدینگی در پنجماهه نخست ۱۴۰۵ به ۱۹٪ رسیده؛ درحالیکه این عدد در مدت مشابه سال گذشته ۱۸٪ بوده است.
حالا بیایید درصدها را کنار بگذاریم و ببینیم واقعاً درباره چه حجمی از پول صحبت میکنیم.
نقدینگی در پایان اسفند ۱۴۰۴ حدود ۱۵٬۵۸۱ همت بوده.
با رشد ۱۹درصدی، برآورد حجم نقدینگی در پایان مرداد میشود حدود:
🔥 ۱۸٬۵۴۰ همت
یعنی در فقط پنج ماه، چیزی نزدیک به:
۲٬۹۶۰ همت نقدینگی جدید
به اقتصاد اضافه شده است.
برای اینکه مقیاس عدد دستمان بیاید:
۲ میلیون و ۹۶۰ هزار میلیارد تومان.
🔍 اما یک اشتباه محاسباتی را همینجا اصلاح کنیم
۱۹٪ رشد در پنج ماه به معنی رشد ماهانه ۴ یا ۵ درصد نیست.
اگر ۱۹٪ را به نرخ مرکب ماهانه تبدیل کنیم، میانگین رشد حدود ۳.۵٪ در ماه میشود.
البته این فقط یک میانگین ریاضی است؛ نه اینکه نقدینگی در هر ماه دقیقاً ۳.۵٪ رشد کرده باشد.
📊 حالا برسیم به عددی که شاید مهمتر باشد...
اگر مرداد امسال را با مرداد سال گذشته مقایسه کنیم، برآورد رشد نقطهبهنقطه نقدینگی به محدوده ۵۴٪ میرسد.
یعنی در فاصله یک سال، حجم نقدینگی اقتصاد ایران حدوداً بیش از نصف بزرگتر شده است.
۱۹٪ و ۵۴٪ هم تناقضی با یکدیگر ندارند:
۱۹٪ ← رشد از ابتدای سال تا پایان مرداد
حدود ۵۴٪ ← رشد نسبت به مرداد سال گذشته
دو عدد با دو مبدأ متفاوت.
📉 حالا قسمت مهم ماجرا...
این رشد نقدینگی را بگذارید کنار رشد اقتصادی بهار ۱۴۰۵:
رشد اقتصادی با نفت: منفی ۱۰.۱٪
رشد اقتصادی بدون نفت: منفی ۴.۶٪
یعنی از یک طرف حجم اسمی پول با سرعت بالایی در حال بزرگشدن است و از طرف دیگر، تولید واقعی اقتصاد کوچک شده.
برای یک معاملهگر، این شکاف مهمتر از خود عدد ۱۹٪ است.
⚠️ پس دلار، طلا و بورس باید فوراً بالا بروند؟
نه لزوماً.
اینجا دقیقاً همان جایی است که تحلیل باید از شعار فاصله بگیرد.
رشد نقدینگی بهتنهایی نمیگوید کدام بازار، چه زمانی و چقدر رشد خواهد کرد.
نرخ بهره، سیاست ارزی، انتظارات تورمی، کسری بودجه، درآمدهای ارزی، محدودیتهای تجاری، ریسکهای سیاسی و رفتار صاحبان پول، همگی در تعیین مقصد نقدینگی نقش دارند.
بنابراین ممکن است حجم پول بهشدت افزایش پیدا کند، اما بخشی از آن برای مدتی در سپردهها و بازار پول باقی بماند.
🧩 و اینجا یک قطعه مهم دیگر پازل داریم: پول و شبهپول
فقط اینکه نقدینگی چقدر شده کافی نیست.
باید بدانیم ترکیب نقدینگی چگونه تغییر کرده است.
اگر رشد عمدتاً در شبهپول و سپردههای مدتدار باشد، رفتار آن با شرایطی که سهم پول و منابع بسیار نقدشونده افزایش پیدا میکند، یکسان نیست.
به همین دلیل برای قضاوت دقیق درباره فشار بالقوه روی ارز، طلا، مسکن و بازار سهام باید علاوه بر حجم نقدینگی، ترکیب پول و شبهپول را هم زیر نظر داشت.
جزئیات رسمی ترکیب نقدینگی مرداد هنوز منتشر نشده؛ بنابراین درباره این بخش فعلاً نباید با عدد قطعی صحبت کرد.
🎯 پس ما دنبال چه چیزی هستیم؟
نه صرفاً عدد ۱۹٪.
نه حتی فقط عدد ۱۸.۵ هزار همت.
چیزی که باید زیر نظر بگیریم، ترکیب این سه متغیر است:
رشد بالای نقدینگی
➕
رشد منفی اقتصاد واقعی
➕
احتمال تغییر رفتار و مقصد نقدینگی
این ترکیب بهتنهایی سیگنال خرید دلار، طلا یا سهام نیست؛ اما یک پیام مهم برای معاملهگر دارد:
ردِ پول را بگیر.
چون اگر رفتار این حجم نقدینگی تغییر کند، اثرش را دیر یا زود باید در یکی از بازارهای دارایی دید.
و حالا سؤال اصلی:
۱۸.۵ هزار همت نقدینگی کجاست؛ و مقصد بعدی پول کدام بازار خواهد بود؟